Το να ξεστομίζεις μια λέξη είναι σαν να χτυπάς μια νότα στο πληκτρολόγιο της φαντασίας.
Για όσα δεν μπορείς να μιλήσεις πρέπει να σωπαίνεις.

Ludwig Wittgenstein

Δευτέρα, 31 Μαρτίου 2014

Δουλεύοντας με ψηφιακά κόμικς

Δουλεύοντας με ψηφιακά κόμικς


More PowerPoint presentations from Alexandra


Μπορείτε επίσης να δείτε την παρουσίαση χωρίς τις ηχητικές οδηγίες εδώ.

Οι διάδοχοι του Αυγούστου(14μ.Χ-193 μ.Χ)

Ερωτήσεις
  1. Ποιες δυναστείες αυτοκρατόρων κυβέρνησαν από το θάνατο του Αυγούστου(14 μ.Χ) μέχρι τα τέλη του τέλη του 2ου αιώνα μ.Χ. και με ποια κριτήρια χωρίζονται αυτές οι δυναστείες;
  2. Ποιον τρόπο διοίκησης ακολούθησαν οι διάδοχοι του Αυγούστου;
  3. Γιατι μειώθηκε ο πρωταγωνιστικός ρόλος της Ρώμης στον διοικητικό τομέα;
  4. Με ποιους τρόπους έγινε αποδεκτή η ρωμαϊκή διοίκηση στις επαρχίες;
  5. Σε ποιες περιοχές της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας οι κάτοικοι επηρεάστηκαν από το ρωμαϊκό πολιτισμό;
  6. Ποιες συνθήκες δημιούργησε το ρωμαϊκό κράτος για τους υπηκόους τους και ποιο ήταν το αποτέλεσμα αυτών των συνθηκών;
  7. Ποια ήταν η μεγαλύτερη προσφορά του ρωμαϊκού πνεύματος στους υπηκόους του;
  8. Ποιους παράγοντες έλαβε υπόψη η ρωμαϊκή νομοθεσία και πώς τροποποιήθηκε στην πορεία;

Σχεδιάγραμμα
  • Τρεις δυναστείες αυτοκρατόρων κυβέρνησαν στο ρωμαϊκό κράτος μετα το θάνατο του Αυγούστου. Η διάκριση των δυναστειών γίνεται με βάση τους συγγενικούς δεσμούς μεταξύ των αυτοκρατόρων και την περιοχή της καταγωγής τους.
  1.  Ιουλιο-κλαυδιανή δυναστεία: συνδέονται με δεσμούς αίματος ή υιοθεσίας με τον Αύγουστο και κατάγονται από τη Ρώμη. (14-68 μ.Χ)
  2. Φλάβιοι: κατάγονται από ιταλικές πόλεις και ονομάζονται αστοί.(69-96 μ.Χ)
  3. Αντωνίνοι:κατάγονται από τις επαρχίες και συνέβαλαν στην ανάπτυξη της Ρώμης
  • Τρόπος διοίκησης: Οι αυτοκράτορες εφάρμοσαν τον τρόπο  διοίκησης του Οκταβιανού(συγκεντρωτικός τρόπος), μείωση της δύναμης της Συγκλήτου.
  • Μείωση του πρωταγωνιστικού ρόλου της Ρώμης στον διοικητικό τομέα:σ'αυτό συνέβαλαν:
  1. Η μεταβολή στη σύνθεση της Συγκλήτου με την είσοδο αξιωματούχων από τις επαρχίες.
  2. Η παραχώρηση του δικαιώματος του Ρωμαίου πολίτη σε πολλούς από τους κατοίκους των επαρχιακών πόλεων.
  • Η ρωμαϊκή διοίκηση στις επαρχίες έγινε αποδεκτή απο τους γηγενείς με τους εξής τρόπους:
  1. Ίδρυση αποικιών και εγκατάσταση Ρωμαίων στρατιωτών σε περιοχές που βρίσκονταν σε ημιβάρβαρη κατάσταση.
  2. Ρωμαϊκές αποικίες και ρωμαϊκά στρατόπεδα εξελίχθηκαν σε πολυάνθρωπα κέντρα με την εγκατάσταση γηγενών που είχαν αποκτήσει το δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη.
  3.  Με το διάταγμα του Καρακάλα( 212 μ.Χ) όλοι οι ελεύθεροι κάτοικοι της αυτοκρατορίας αναγνωρίστηκαν ως Ρωμαίοι πολίτες.
  • Με εξαίρεση τις περιοχές που είχε διαδοθεί ο ελληνιστικός πολιτισμός, οι υπόλοιπες κτήσεις επηρεάστηκαν από τον ρωμαϊκό πολιτισμό και εκλατινίστηκαν.
  • Συνθήκες που δημιούργησε το ρωμαϊκό κράτος για τους κατοίκους του:
  1. Συνθήκες άνεσης και ευημερίας που οφείλονται στην οργάνωση της αυτοκρατορίας, στο ισχυρό αμυντικό της σύστημα και στο διευρυμένο οδικό δίκτυο.
  2. Αποτέλεσμα των συνθηκών αυτών: επικράτηση της ειρήνης(Pax Romana).
  • Η μεγαλύτερη προσφορά του ρωμαϊκού πνεύματος στους υπηκόους του:το ρωμαϊκό δίκαιο.
  • Χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής νομοθεσίας:
  1. Στην αρχή ήταν ατελής αλλά σταδιακά συμπληρώθηκε.
  2. Οι Ρωμαίοι έλαβαν υπόψη τους τα ήθη και τα έθιμα των υπηκόων τους και τις φιλοσοφικές ιδέες των Ελλήνων. Αργότερα οι νόμοι θα επηρεαστούν και από τη χριστιανική ηθική.
  3. Η Δωδεκάδελτος συμπληρώθηκε και τροποποιήθηκε σε πολλά σημεία.
  4. Το Ρωμαϊκό δίκαιο έγινε πολύπλοκο και για την ερμηνεία του ήταν απαραίτητοι οι νομοδιδάσκαλοι.

Σοροκάδα, Νίκος Κάσδαγλης

Ο συγγραφέας
Ο Νίκος Κάσδαγλης γεννήθηκε στην Κω και θεωρείται από τους σημαντικότερους πεζογράφους της μεταπολεμικής λογοτεχνίας. Εμφανίστηκε στα Γράμματα μετά τον εμφύλιο και τα έργα του καλύπτουν μια ευρεία θεματική. Επέλεξε τον ωμό ρεαλισμό για να αποδώσει τη σκληρή αντιπαράθεση ανάμεσα στη δεξιά και την αριστερά στα χρόνια της Κατοχής με το μυθιστόρημα Τα δόντια της μυλόπετρας (1955). Αυτό το έργο του πριν το δημοσιεύσει το έστειλε στο Γιώργο Σεφέρη, που ήταν τότε πρόξενος στη Βηρυτό. Από τη θετική ανταπόκριση του ποιητή εδραιώθηκε μια σημαντική φιλία που κράτησε έως το θάνατο του Σεφέρη.



Στο ίδιο κλίμα κινείται και το επόμενο έργο του Οι Κεκαρμένοι (1959), στο οποίο περιγράφεται η ζωή ενός φαντάρου μεταξύ του στρατώνα και ενός πορνείου. Η γλώσσα του κειμένου  αποτυπώνει, με τη συχνή χρήση χυδαίων εκφράσεων, τη χυδαιότητα του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο διαδραματίζεται η ιστορία. Στο Η Μαρία περιηγείται στη Μητρόπολη των νερών (1982) αναφέρεται στα γεγονότα της Χιροσίμα.



Ο Λ. Πολίτης θεωρεί δάσκαλο του Κάσδαγλη τον Μ. Καραγάτση. Ο συγγραφέας θα μπορούσε να ενταχθεί στους νεορεαλιστές λογοτέχνες.


........Στα έργα του κυριαρχεί η ιστορική θεματική και στη γραφή του το νατουραλιστικό στοιχείο με έμφαση στην περιγραφή του ανθρώπινου εξανδραποδισμού και της περιθωριοποίησης μέσα από κοινωνικούς και πολιτικούς μηχανισμούς.


Είναι από τους ελάχιστους Έλληνες συγγραφείς που αποτύπωσε την ωμή βία που ασκεί η εξουσία στον άνθρωπο και στο σώμα του με μια σειρά μυθιστορημάτων που αναφέρονται στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας, από την Κατοχή, τον Εμφύλιο Πόλεμο, τη Δικτατορία των Συνταγματαρχών ως τους σύγχρονους τρομοκράτες, ενώ τα τελευταία χρόνια έγραψε για το κουρδικό ζήτημα και τον αγώνα του Κουρδικού λαού. Ένα από τα εμβληματικά στοιχεία του έργου του, που επικεντρώνεται σε ιστορικά και κοινωνικά θέματα της εποχής του είναι η βία, η επικράτηση του κακού και η απάνθρωπη συμπεριφορά.
"Ο Κάσδαγλης", όπως αναφέρει ο Γ. Παγανός στο αφιέρωμα της Νέας Εστίας "αρύεται τους χαρακτήρες του από τα περιβάλλοντα όπου τοποθετεί τις «ιστορίες» του, από τους χώρους δηλαδή όπου γεννιέται η παθογένεια της δύναμης και της βίας: τους στρατώνες, το κολαστήρι της Μακρονήσου, τα Σώματα Ασφαλείας, τις τρομοκρατικές και αναρχικές οργανώσεις των πόλεων, τους προσφυγικούς καταυλισμούς, τις φυλακές και τα χωριά των Κούρδων" .


Δείτε εδώ τη ζωή και το έργο του.

Το διήγημα "Η Σοροκάδα"
 
Θέμα του διηγήματος: το ναυάγιο ενός αμερικανικού πολεμικού πλοίου του οποίου ο καπετάνιος υποτίμησε τη δύναμη  των στοιχείων της φύσης και αγνόησε τις οδηγίες του λιμεναρχείου για τον επικείμενο κίνδυνο.

 Θέματα που θίγονται στο διήγημα
  1. Η σχέση ανθρώπου-φύσης και η αλαζονεία του ανθρώπου. Στο διήγημα συναντούμε το σχήμα ύβρις-τίσις. Ύβρις είναι η αλαζονεία και ύβρις η τιμωρία. Είναι γνωστή η πανάρχαια αντίληψη οτι ο άνθρωπος δεν πρέπει να υπερβεί το μέτρο γιατί τότε ακολουθεί η τίση που αποκαθιστά την ανθρώπινη τάξη. Στο διήγημα ο υπερφίαλος καπετάνιος του αμερικανικού πλοίου δείχνει υπερβολική αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στους δικούς του κανονισμούς, αγνοεί τις οδηγίες του λιμεναρχείου και τις συμβουλές των ντόπιων και περιφρονεί τους νόμους της φύσης. Η ύβρις όμως δεν μπορεί να μείνει ατιμώρητη και έτσι μοιραία ακολουθεί η συντριβή του πλοίου στα βράχια. Ο άνθρωπος τιμωρείται και ταπεινώνεται γιατί πρέπει να καταλάβει οτι μπορεί να κατάφερε να δαμάσει τη φύση με τις γνώσεις και την βοήθεια της τεχνολογίας αλλά δεν είναι  επιτρεπτό να αντιμάχεται δυνάμεις ανώτερες απ΄ αυτόν και να τις περιφρονεί προσβλητικά.
  2. Οι σχέσεις Ελλήνων και Αμερικανών. Η επίσκεψη "καλής θελήσεως", όπως αναφέρεται ειρωνικά από  τον συγγραφέα,  του αμερικανικού πολεμικού πλοίου  στο λιμάνι της Ρόδου εντάσσεται στην προσπάθεια κάποιων χωρών να κάνουν επίδειξη ισχύος και να προσπαθούν να χειραγωγήσουν  τον ελληνικό λαό στα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια. Αρνητικά σχολιάζεται από τον αφηγητή και η παρουσία των γυναικών των αξιωματικών των οποίων η συμπεριφορά προκαλεί αρνητικές εντυπώσεις.
  3. Η ταυτότητα των νεοελλήνων. Οι κάτοικοι του νησιού προετοιμάζονται για τον ερχομό του αμερικανικού πλοίου. Τα μπαρ του νησιού τροποποιούνται, αλλάζουν όνομα και ενισχύονται με κορίτσια από τον Πειραιά για να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες των αμερικανών ναυτών. Η δουλοπρεπής στάση των ντόπιων σχολιάζεται ειρωνικά από τον συγγραφέα και στηλιτεύεται. Οι  ντόπιοι δείχνουν μια νοοτροπία υποτέλειας στους ξένους επισκέπτες. Η κερδοσκοπία , η αλλοτρίωση των ηθών και η έκπτωση των ηθικών αξιών ξεκινούν από τη μεταπολεμική Ελλάδα και φτάνουν στη σημερινή εποχή. Από την άλλη παρουσιάζεται και η μεγαλοψυχία των ντόπιων, οι οποίοι έτρεξαν να βοηθήσουν τους ναυαγούς αμερικάνους.
Αφηγηματικές τεχνικές
  1. Στο διήγημα υπάρχουν δύο ιστορίες:η μία είναι η ιστορία του αφηγητή που συνηθίζει να κολυμπά στον μόλο και κάνει αναφορά στα συντρίμμια του αμερικανικού πλοίου.Η δεύτερη ιστορία είναι η ιστορία του ναυαγίου, η οποία εγκιβωτίζεται στην πρώτη αφήγηση.
  2. Ο συγγραφέας ξεκινάει από το παρόν, κάνει αναδρομή στο παρελθόν και στην ιστορία της βύθισης του πλοίου και στο τέλος γυρνάει πάλι στο παρόν και στα διαλυμένα κομμάτια του πλοίου.
  3.  Η αφήγηση στο μεγαλύτερο μέρος της είναι τριτοπρόσωπη με μηδενική εστίαση και παντογνώστη αφηγητή.
  4.  Εναλλαγή προσώπων:χρησιμοποιείται το α, β και γ πρόσωπο. Η χρήση του β προσώπου προσδίδει αμεσότητα στην ιστορία.
Η γλώσσα του διηγήματος
  1.  Η γλώσσα είναι δημοτική, χωρίς στολίδια και επίθετα, διανθισμένη από ροδίτικους ιδιωματισμούς και ναυτική ορολογία.
  2. Υπάρχουν χρονικοί προσδιορισμοί, εικόνες και σχήματα λόγου.
  3. Το ύφος είναι απλό και λιτό με έντονο το στοιχείο της ειρωνείας και του ρεαλισμού.



 Παράλληλο κείμενο
ΤΟΥ ΚΥΡ ΒΟΡΙΑ

Ο κυρ Βοριάς παράγγειλε νούλω των καραβιώνε.
"Καράβια π' αρμενίζετε, κάτεργα που κινάτε,
εμπάτε 'ς τα λιμάνια σας, γιατί θε να φυσήξω,
ν' ασπρίσω κάμπους και βουνά, να κρυώσω κρυαίς βρυσούλαις,
κ' οσά βρω μεσοπέλαγος, στεργιάς θε να τα ρήξω.
" Κι' όσα καράβια τ' άκουσαν, όλα λιμάνι πιάνουν,
του κυρ Αντριά το κάτεργο μέσα βαθιά αρμενίζει.
"Δε σε φοβούμαι, κυρ Βοριά, φυσήσης δε φυσήσης,
τι έχω καράβι από καρυά και τα κουπιά πυξάρι,
έχω κι' αντέναις προύτζιναις κι' ατσάλενα κατάρτια,
έχω παννιά μεταξωτά, της Προύσας το μετάξι,
έχω και καραβόσκοινα από ξανθής μαλλάκια,
κ' έχω και ναύτες διαλεχτούς, όλο άντρες του πολέμου,
κ' έχω κ' ένα ναυτόπουλο, που τους καιρούς γνωρίζει,
κ' εκεί που στήσω μια φορά την πλώρη δε γυρίζω."

"Ανέβα, βρε ναυτόπουλο, 'ς το μεσιανό κατάρτι,
για να διαλέξης τον καιρό, να ιδής για τον αέρα."
Παιζογελώντας ανέβαινε, κλαίοντας κατεβαίνει.
"Το τι είδες, βρε ναυτόπουλο, αυτού ψηλά που πήγες;
-Είδα τον ουρανό θολό και τάστρα ματωμένα,
είδα τη μπόρα που άστραψε και το φεγγάρι εχάθη,
και 'ς της Αττάλειας τα βουνά αστραχαλάζι πέφτει."
Ώστε να ειπή, να καλοειπή, να καλοκουβεντιάση,
βαρειά φουρτούνα πλάκωσε και το τιμόνι τρίζει,
ασπρογυαλίζει η θάλασσα, σιουρίζουν τα κατάρτια,
σκώνονται κύματα βουνά, χορεύει το καράβι,
σπηλιάδα τού ρθε από τη μια, σπηλιάδα από την άλλη,
σπηλιάδα από τα πλάγια του κ' εξεσανίδωσέ το.
Γιόμισε η θάλασσα παννιά, το κύμα παλληκάρια,
και το μικρό ναυτόπουλο σαράντα μίλλια πάγει.

Όλαις οι μάνναις κλαίγανε κι' όλαις παρηγορειούνται,
μα μια μαννούλα ενού παιδιού παρηγοριά δεν έχει.
Βάνει τοις πέτραις 'ς την ποδιά, τα τρόχαλα 'ς τον κόρφο,
πετροβολάει τη θάλασσα και τροχαλάει το κύμα.
"Θάλασσα πικροθάλασσα και πικροκυματούσα,
πόπνιξες το παιδάκι μου, π' άλλο παιδί δεν έχω.
-Δε φταίω η δόλια θάλασσα, δε φταίω εγώ το κύμα,
μόν φταίει ο πρωτομάστορας που φτειάνει τα καράβια,
και τα πελέκαγε φτενά και τα γυρίζει ο αέρας,
και χάνω τα καράβια μου που είναι δικά μ' στολίδια,
χάνω τα παλληκάρια μου, οπού με τραγουδούνε."

Τετάρτη, 26 Μαρτίου 2014

H εποχή του Αυγούστου

Εποχή του Αυγούστου(27π.Χ.-14 μ.Χ)

Ισχυροποίηση της κεντρικής εξουσίας


  • Μετά τη ναυμαχία στο Άκτιο ο ρωμαϊκός κόσμος ήταν κουρασμένος από τους συνεχείς εμφυλίους πολέμους.
  • Ο Οκταβιανός οργάνωσε την πολιτεία σε νέες βάσεις.
  • Δεν ενόχλησε τα δημοκρατικά αισθήματα των Ρωμαίων και δε δέχτηκε το αξίωμα του δικτάτορα.
  • Συγκέντρωσε στο πρόσωπο του τα σπουδαιότερα αξιώματα της ρωμαϊκής πολιτείας αλλά επειδή δεν μπορούσε ν'ασκεί  μόνος του όλες τις εξουσίες, δημιούργησε ένα συμβουλευτικό σώμα:το συμβούλιο του αυτοκράτορα, το οποίο τον  βοηθούσε στην άσκηση της εξουσίας.
  • Ο ίδιος διατήρησε την υψηλή εποπτεία της διοίκησης του κράτους, της εξωτερικής πολιτικής και των στρατιωτικών ζητημάτων.
  • Δημόσιοι άνδρες από τις τάξεις των συγκλητικών και των ιππέων ανέλαβαν τη διαχείριση των επιμέρους θεμάτων.Αυτοί οι άνδρες έπρεπε να πληρούν κάποιες προϋποθέσεις.
  • Τη διοίκηση των επαρχιών τη μοιράστηκε με τη σύγκλητο.Ο ίδιος διόριζε τους στρατιωτικούς διοικητές των παραμεθόριων  επαρχιών ενώ η σύγκλητος τους διοικητές των υπολοίπων επαρχιών.
  •  Την εκτελεστική εξουσία ασκούσε μια αυτοκρατορική υπαλληλία που διαμορφώθηκε την εποχή εκείνη.
  • Δόθηκε έμφαση στην ανάπτυξη της γεωργίας και έγινε προσπάθεια να επανέλθουν τα παλιά αυστηρά ήθη.
  • Τέλος υπήρξε μέριμνα για τον εξωραϊσμό της Ρώμης με την κατασκευή λαμπρών οικοδομημάτων.
  • Η Σύγκλητος αναγόρευσε τον Οκταβιανό σε Αύγουστο, αποδίδοντας του τον τίτλο του σεβαστού και αναγνωρίζοντας του θεϊκές ιδιότητες. Το δημοκρατικό πολίτευμα είχε πια καταλυθεί.
Το πολίτευμα και οι στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις
  • Η νέα μορφή μοναρχικού πολιτεύματος που δημιουργήθηκε ονομάστηκε Ηγεμονία από τον τίτλο του πρώτου πολίτη.
  • Στήριγμα του νέου μονάρχη ήταν ο ίδιος ο στρατός που στο μεγαλύτερο μέρος του εγκαταστάθηκε στα πιο επικίνδυνα σύνορα.
  • Στη Ρώμη διατηρήθηκαν εννέα στρατιωτικές μονάδες, οι πραιτωριανοί, οι οποίοι σταδιακά απέκτησαν πολύ μεγάλη δύναμη και μπορούσαν να ανεβάζουν και να κατεβάζουν αυτοκράτορες.
  • Ο στρατός την εποχή του Αυγούστου παρέμεινε πιστός στα καθήκοντα του.
  • Το πολίτευμα της Ηγεμονίας ήταν ουσιαστικά μια δυαρχία εξουσιών με παράγοντες λειτουργίας τον πρώτο πολίτη και τη σύγκλητο.
  • Το θέμα της διαδοχής δεν ήταν θεσμοθετημένο. Ο αυτοκράτορας όριζε το διάδοχο του, για την ανάληψη του αξιώματος αλλά ήταν αναγκαία και η σύμφωνη γνώμη της συγκλήτου της οποίας ο ρόλος ήταν καθοριστικός.

Πατήστε εδώ για να δείτε την εφαρμογή.

Δευτέρα, 24 Μαρτίου 2014

Επέτειος 25ης Μαρτίου 1821


Κριτήριο αξιολόγησης: Οικογένεια, γάμος, μητρότητα

 Ασήκωτα τα βάρη της οικογένειας για τους νέους

Από τις σημαντικότερες αλλαγές που συντελούνται στην ελληνική κοινωνία, αλλά και στις άλλες δυτικές κοινωνίες, είναι το γεγονός ότι άνδρες και γυναίκες σήμερα παντρεύονται πιο δύσκολα και σε μεγαλύτερη ηλικία σε σχέση με το παρελθόν, κάνουν λιγότερα παιδιά, όλο και πιο αργά, ή δεν κάνουν καθόλου. Αν κάποτε η «γεροντοκόρη» και το «γεροντοπαλίκαρο» ήταν λίγοι και δακτυλοδεικτούμενοι, σήμερα πλήθη μοναχικών ανδρών και γυναικών επιλέγουν να μην κάνουν οικογένεια. ΄H επιλέγουν να παντρευτούν αφού πρώτα κάνουν καριέρα. Μετά, μπορούν να έρθουν τα παιδιά, το παιδί, αν έρθει. Σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες έρευνες, οι Ελληνες κάνουν τα λιγότερα παιδιά από όλους τους Ευρωπαίους. Τόσα λίγα που δεν επιτυγχάνεται πλέον η φυσική αναπλήρωση των γενεών. Είναι οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που δυναμιτίζουν την ελληνική οικογένεια ή είναι γενικότερα μια στάση ζωής στη Δύση, που εν μέρει επαληθεύει τις προφητικές προβλέψεις διακεκριμένων κοινωνιολόγων; 
[.......]

Στα μέσα του 20ού αιώνα ο Καρλ Μάνχαϊμ προέβλεψε ότι στο μέλλον θα υπάρχουν όλο και λιγότεροι γάμοι και ότι θα ζούμε σε μια κοινωνία όπου οι σημαντικότερες σχέσεις θα είναι με φίλους ή ερωτικούς συντρόφους και ως αποτέλεσμα αυτού, θα γεννιούνται λιγότερα παιδιά, θα γίνεται μεγαλύτερη κατανάλωση και μικρότερη αποταμίευση. Με υπέρτατη αξία τον καταναλωτισμό, οι άνθρωποι θα ζουν ατομικά, μόνο για το παρόν.

 Μήπως ένα μέρος αυτής της πρόβλεψης είναι ήδη πραγματικότητα; Ας αφήσουμε να μιλήσουν οι αριθμοί. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, καταγράφεται συνολικά στην Ευρώπη αύξηση της μέσης ηλικίας πρώτου γάμου, ενώ έρευνα του Εργαστηρίου Δημογραφικών και Κοινωνικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας δείχνει ότι στην Ελλάδα, ύστερα από μια τριακονταετία έντονης και πρώιμης γαμηλιότητας (1955-1985) οι δείκτες πρώτων γάμων συρρικνώνονται, ενώ παράλληλα η μέση ηλικία ανεβαίνει συνεχώς, εγγίζοντας πλέον τα 31 έτη για τους άνδρες και τα 27,7 έτη για τις γυναίκες (28,5 και 24,5 αντίστοιχα στα μέσα του '60). Η γονιμότητα μειώνεται δραματικά. Από 2,32 που ήταν ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα το 1956, φθάσαμε σήμερα στο 1,29.

Οι ανακατατάξεις που σημειώνονται στον γάμο και κατά συνέπεια στη γονιμότητα είναι άμεσα συνδεδεμένες με τις αλλαγές στα πρότυπα γαμηλιότητας που επικράτησαν διεθνώς. «Από τα τέλη της δεύτερης μεταπολεμικής δεκαετίας ήδη, προοδευτικά, έντονες κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές καταγράφονται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, μεταβάλλοντας δυναμικά στη διάρκεια μιας γενεάς το κοινωνικό πλαίσιο.
Στην οικονομία, η ανάπτυξη του τριτογενούς τομέα (υπηρεσίες), όπου απασχολείται το 80% των νέων γυναικών, σε βάρος του δευτερογενούς (βιομηχανία) και ιδιαίτερα του πρωτογενούς (γεωργία), καθώς επίσης η ταχεία αστικοποίηση, η αύξηση του εισοδήματος των νοικοκυριών, η άνοδος του εκπαιδευτικού επιπέδου των γυναικών -το 44% των γυναικών έως 29 ετών έχει τριτοβάθμια εκπαίδευση- και η είσοδός τους στην αγορά της εργασίας (όπως και η επάγωγη σχετική αυτονόμησή τους), η διάδοση των σύγχρονων μεθόδων αντισύλληψης η οποία κατέστησε εφικτό τον διαχωρισμό ανάμεσα στη σεξουαλικότητα και την αναπαραγωγή, η διάχυση της πληροφόρησης και η κατάργηση των συνόρων στον τομέα αυτό, άλλαξαν ριζικά τις σχέσεις ανάμεσα στα δύο φύλα», επισημαίνει ο καθηγητής Δημογραφίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Δημογραφικών και Κοινωνικών Ερευνών κ. Βύρων Κοτζαμάνης.
[.......]

 Σε γενικές γραμμές, οι άνδρες σήμερα, αμήχανοι μπροστά στη νέα πραγματικότητα που θέλει τη γυναίκα στο προσκήνιο της κοινωνικής ζωής και όχι στην κουζίνα, κατηγορούν τις γυναίκες για έπαρση, επειδή κατέκτησαν πολλά κοινωνικά και οικονομικά αγαθά. Και τους αποδίδουν ευθύνες για την υποχώρηση θεσμών, μεταξύ των οποίων και ο γάμος. Ευθύνονται όμως αποκλειστικά και μόνον οι γυναίκες για κάτι που έτσι και αλλιώς υπόκειται σε ποικίλες κοινωνικές διεργασίες και που για να γίνει θέλει και τους δύο; 

«Πρόκειται για αλληλεπίδραση παραγόντων που δικαιολογεί την καθυστέρηση των γάμων. Και οι άνδρες σήμερα δεν είναι έτοιμοι πριν από τα 35, άρα συμβάλλουν και αυτοί από την πλευρά τους στη δημιουργία του φαινομένου. Τι κάνουν; Μάλλον μένουν αμήχανοι και πολύ περισσότερο αντιλαμβάνονται τον φόβο τους παρά την πραγματικότητα», εξηγεί η κ. Λασσιθιωτάκη. «Από την άλλη πλευρά, οι γυναίκες είναι συναισθηματικά πιο ευάλωτες από τους άνδρες. Αυτό φέρνει ένα πλέγμα συναισθηματικών αναγκών, οι οποίες δεν ικανοποιούνται σήμερα. Και οι γυναίκες, λοιπόν, στέκονται κι αυτές αμήχανες μπροστά στο φαινόμενο και παρατηρούν τον χρόνο να φεύγει με μια υπαπειλούμενη υπογεννητικότητα και ένα αίσθημα στέρησης. Είμαστε δομημένες για τη μητρότητα. Από την εμπειρία μου, οι γυναίκες στα 40 δεν παρηγορούνται από την επαγγελματική καταξίωση. Δυναμικές, υπέροχες, πανέμορφες, αλλά απαρηγόρητες... Θέλουν παιδί. Είναι αρχέτυπο η μητρότητα. Δεν ξεπερνιέται από τις πολιτισμικές ή κοινωνικές εξελίξεις».......
[.......]

Πηγή: http://www.kathimerini.gr/252258/article/epikairothta/ellada/ashkwta-ta-varh-ths-oikogeneias-gia-toys-neoys




Ερωτήσεις
Α. Να ενημερώσετε τους συμμαθητές σας για το περιεχόμενο του κειμένου σε μια περίληψη 100-120 λέξεων. (25 μονάδες)

Β1. " Είναι αρχέτυπο η μητρότητα. Δεν ξεπερνιέται από τις πολιτισμικές ή κοινωνικές εξελίξεις": Να αναπτύξετε σε μια παράγραφο 100 λέξεων το περιεχόμενο του αποσπάσματος. (8 μονάδες)

Β2 α.Να βρείτε τη δομή και τον τρόπο ανάπτυξης της πρώτης παραγράφου. (4 μονάδες) 
Β2 β. Να κρίνετε τη συνοχή της ίδιας παραγράφου.( 3 μονάδες)

Β3 α. Να εντοπίσετε στο κείμενο δύο διαφορετικούς τρόπους πειθούς και να γράψετε στο τετράδιο σας τα αντίστοιχα αποσπάσματα. (4 μονάδες)
Β3 β. Να βρείτε τη συλλογιστική πορεία της 4ης παραγράφου και να αιτιολογήσετε την επιλογή σας.(3)

Β4 α. Να βρείτε στο κείμενο τρεις  λέξεις-φράσεις που χρησιμοποιούνται συνυποδηλωτικά. (3 μονάδες)
Β4 β. Να αντικαταστήσετε τις υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου με άλλες συνώνυμες. (5 μονάδες). Να σχηματίσετε προτάσεις με τα αντώνυμα των  παραπάνω λέξεων.(5 μονάδες)

Γ. Σε μια ομιλία σας στη σχολική μονάδα να αναφερθείτε στις προϋποθέσεις ενός επιτυχημένου γάμου και στη συμβολή των γονιών στην ισορροπημένη ανάπτυξη του παιδιού. (500-600 λέξεις)  (40 μονάδες)


ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΒΙΒΛΙΟ 3 71-74



Μετάφραση
(71)Αφού λοιπόν έπραξαν αυτά και αφού κάλεσαν σε συνέλευση τους Κερκυραίους, είπαν ότι αυτές οι ενέργειες (δηλαδή ο φόνος των δημοκρατικών αρχηγών) και ότι ήταν οι πιο συμφέρουσες και ότι δε θα υποδουλώνονταν με κανένα τρόπο πια στους Αθηναίους· και στο εξής μένοντας ουδέτεροι να μη δέχονται ούτε τους μεν ούτε τους δε παρά μόνο (αν εμφανίζονταν) με ένα πλοίο, μεγαλύτερη όμως παρουσία πλοίων να τη θεωρούν εχθρική. Και αφού μίλησαν έτσι, ανάγκασαν (το λαό) και να επικυρώσει την πρότασή τους. Στέλνουν ακόμη και στην Αθήνα πρέσβεις αμέσως για να τους εξηγήσουν για όσα έχουν γίνει, ότι τους συνέφερε (τους Αθηναίους και για να τους πείσουν (τους Κερκυραίους) που είχαν καταφύγει εκεί να μην κάνουν καμιά εχθρική ενέργεια για να μην προκύψει καμιά αντεκδίκηση (από την Αθήνα).

(72) Όταν λοιπόν ήρθαν (οι πρέσβεις), αφού συνέλαβαν οι Αθηναίοι και τους πρέσβεις ως υποκινητές στάσης και όσους (οι πρέσβεις) έπεισαν, τους συγκέντρωσαν για ασφάλεια στην Αίγινα. Στο μεταξύ όμως, αυτοί από τους Κερκυραίους που ήταν κύριοι της πολιτικής κατάστασης, όταν ήρθε (στην Κέρκυρα) κορινθιακό πλοίο και Λακεδαιμόνιοι πρέσβεις, κάνουν επίθεση κατά των δημοκρατικών και τους νίκησαν σε μάχη. Και όταν ήρθε η νύχτα οι δημοκρατικοί καταφεύγουν στην ακρόπολη και στα υψηλά και οχυρά μέρη της πόλης και αφού συγκεντρώθηκαν εκεί εγκαταστάθηκαν με ασφάλεια, και κατείχαν το Υλλαϊκό λιμάνι. αι οι άλλοι (οι ολιγαρχικοί) κατέλαβαν και την αγορά, όπου ακριβώς κατοικούσαν οι περισσότεροι απ’ αυτούς, και το γειτονικό της λιμάνι που βλέπει στην απέναντι στεριά.

(73) Και την επόμενη μέρα έκαναν μερικές μικροεπιθέσεις οι δύο (παρατάξεις) και έστελναν (ανθρώπους) εδώ κι εκεί στα χωράφια, προσκαλώντας τους δούλους και υποσχόμενοι ελευθερία. Και ο μεγαλύτερος αριθμός των δούλων πήγαν ως σύμμαχοι με τους δημοκρατικούς, ενώ οκτακόσιοι μισθοφόροι από τη στεριά (πήγαν) με το μέρος των άλλων.

(74) Κι αφού πέρασε μια ημέρα γίνεται πάλι μάχη και νικούν οι δημοκρατικοί και εξαιτίας της ισχύος των θέσεών τους και επειδή είχαν αριθμητική υπεροχή· εξάλλου και οι γυναίκες τούς υποστήριζαν ενεργά με τόλμη χτυπώντας από τα σπίτια με κεραμίδια και υπομένοντας την ταραχή αντίθετα προς τη φύση τους. Κι όταν έγινε υποχώρηση αργά το απόγευμα, επειδή φοβήθηκαν οι ολιγαρχικοί μήπως οι δημοκρατικοί, αφού επιτεθούν, κυριεύσουν με αιφνιδιαστική έφοδο και το ναύσταθμο και τους σκοτώσουν, πυρπολούν τα σπίτια που ήταν γύρω από την αγορά και τα σπίτια όπου κατοικούσαν πολλές οικογένειες, για να μην υπάρχει δρόμος προσέγγισης (προς το ναύσταθμο), χωρίς να λυπούνται ούτε τα δικά τους ούτε τα ξένα σπίτια. Ώστε κάηκαν εντελώς και πολλά πράγματα εμπόρων και κινδύνεψε όλη η πόλη να καταστραφεί, αν ενίσχυε τη φωτιά άνεμος με κατεύθυνση προς αυτή (δηλαδή την πόλη). Και αφού σταμάτησαν τη μάχη, καθώς και τα δύο στρατόπεδα απείχαν από πολεμικές ενέργειες, κατά τη νύχτα βρίσκονταν σ’ επιφυλακή. Και το κορινθιακό πλοίο, όταν είχαν επικρατήσει οι δημοκρατικοί, ανοιγόταν με προφυλάξεις στο ανοιχτό πέλαγος, και οι πιο πολλοί από τους μισθοφόρους, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί, πέρασαν στην (απέναντι) στεριά.


Σχολιασμός κειμένου

    Οι ενέργειες των ολιγαρχικών μετά τη δολοφονία του Πειθία:
  •  Συγκαλούν την εκκλησία του δήμου:ενώ ουσιαστικά έχουν καταλύσει τη βουλή συγκαλούν τη συνέλευση του Κερκυραϊκού λαού στην οποία εξαγγέλλουν την καινούρια εξωτερική πολιτική.
  • Η κίνηση τους αυτή αποσκοπεί να δώσει την εντύπωση στους Κερκυραίους πολίτες οτι δεν έχει αλλάξει τίποτα στη λειτουργία του  πολιτεύματος και των θεσμών. Στην πραγματικότητα όμως το πολίτευμα και οι θεσμοί χρησιμοποιούνται στην συγκεκριμένη περίπτωση μόνο για λόγους εντυπώσεων και μόνο για να νομιμοποιήσουν τις αυθαίρετες και αυταρχικές πράξεις αυτών που έχουν την εξουσία.
  • Το πολίτευμα της Κέρκυρας μόνο κατ' επίφαση είναι  πια δημοκρατικό και δεν αργεί να καταλάβει  κανείς την απολυταρχική συμπεριφορά των ολιγαρχικών .
  • Οι ολιγαρχικοί αναγκάζουν τον λαό να επικυρώσει τις αποφάσεις τους με τις μεθόδους της βίας και της τρομοκρατίας  και έτσι καταρρέει και το τελευταίο πρόσχημα της δημοκρατίας. Η ελεύθερη λήψη αποφάσεων δεν υπάρχει πια...
  • Η δολοφονία του Πειθία και των άλλων δημοκρατικών παρουσιάζεται από τους ολιγαρχικούς ως η καλύτερη λύση και ως αναγκαία κίνηση και έτσι η βία προβάλλεται ως πράξη σωτήρια για το καλό των πολιτών.
  • Οι ολιγαρχικοί δίνουν και τις κατευθυντήριες γραμμές της νέας εξωτερικής τους πολιτικής: πολιτική ουδετερότητα απέναντι στους δύο αντιπάλους: Αθηναίους και Σπαρτιάτες. Το ψήφισμα της ουδετερότητας από τη μια πλευρά κρατάει τους Κερκυραίους έξω από τη διαμάχη Αθηναίων-Σπαρτιατών από  την άλλη όμως καταλύει την  αμυντική συμφωνία με τους Αθηναίους και έτσι οι Κερκυραίοι οδηγούνται μακριά από την  Αθηναϊκή επιρροή και είναι  ελεύθερος  ο δρόμος για την προσέγγιση της Κέρκυρας από τους Σπαρτιάτες. Η δημοκρατική παράταξη έχει χάσε πια όλα της τα ερείσματα στην Κέρκυρα. Είναι φανερό οτι η αντιπαράθεση φιλοσπαρτιατών και φιλοδημοκρατικών κινεί τα νήματα και οξύνει τα πολιτικά πάθη.
  • Οι Κερκυραίοι ολιγαρχικοί στέλνουν επίσης εσπευσμένα πρέσβεις στην Αθήνα. Πίσω από την  κίνηση τους αυτή υπάρχουν πολιτικές σκοπιμότητες: οι ολιγαρχικοί α) θέλουν να πείσουν τους Αθηναίους οτι η νέα κατάσταση συνέφερε και εκείνους β) θέλουν ν'αποτρέψουν την αντίδραση των δημοκρατικών Κερκυραίων που είχαν καταφύγει στην Αθήνα. Οι ολιγαρχικοί Κερκυραίοι θέλουν ν' αποτρέψουν κάθε πιθανότητα παρέμβασης της Αθήνας και ενώ εχουν διακηρύξει τη ουδετερότητα, οι βαθύτερες επιδιώξεις τους κρύβουν πολιτικό δόλο, συμφέρον και υποκρισία. Η ενέργεια τους πάντως να στείλουν πρέσβεις στην Αθήνα φανερώνει α) τη  πολιτική τους ευελιξία και β) την αυτοπεποίθηση τους οτι στο πλευρό τους έχουν τη Πελοποννησιακή συμμαχία.
Η αντίδραση των Αθηναίων
Η διπλωματική κίνηση των Κερκυραίων ολιγαρχικών απέτυχε και οι Αθηναίοι συνέλαβαν και τους πρέσβεις και όσους συντάχθηκαν  μαζί τους. Προφανώς κάποιοι δημοκρατικοί πείστηκαν από τους πρέσβεις των ολιγαρχικών είτε λόγω πατριωτισμού είτε λόγω υποσχέσεων και απειλών των ολιγαρχικών. Όμως η αντίδραση των Αθηναίων είναι άμεση: εκτοπίζουν τους δημοκρατικούς φυγάδες στην Αίγινα ενώ στην αρχή τους είχαν συμπεριφερθεί με φιλική διάθεση και μεγαλοψυχία.
Η απόφαση των Αθηναίων να συλλάβουν τους Κερκυραίους πρέσβεις παραβιάζει τους άγραφους νόμους της ασυλίας και της φιλοξενίας αλλά οι Αθηναίοι στη συγκεκριμένη περίπτωση έχουν την δικαιολογία της κατάλυσης της έννομης τάξης στην Κέρκυρα.

 Τα γεγονότα στην Κέρκυρα
  1. Όταν φτάνει μια κορινθιακή τριήρης στην Κέρκυρα με Σπαρτιάτες πρέσβεις, οι ολιγαρχικοί βρήκαν την ευκαιρία και επιτέθηκαν στους δημοκρατικούς, τους οποίους και νίκησαν.Η Σπαρτιατική αποστολή φτάνει στην Κέρκυρα για να ενθαρρύνει τους ολιγαρχικούς να αναλάβουν δράση προς όφελος των Σπαρτιατών , ειδικά μετά τις ενέργειες των Αθηναίων. Κατά τη διάρκεια της νύχτας τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα κατέλαβαν διαφορετικές θέσεις.
  2. Οι αντίπαλες παρατάξεις, σ'αυτήν την κρίσιμη στιγμή της αναμέτρησης, καταφεύγουν στη στρατολόγηση δούλων για να αυξήσουν το έμψυχο υλικό τους. Οι δούλοι, στην πλειοψηφία τους, προσχωρούν στη δημοκρατική  παράταξη, ίσως λόγω ιδεολογικής συγγένειας με τους δημοκρατικούς ή ίσως λόγω συμπάθειας, αφού οι δούλοι ήταν αντικείμενο εκμετάλλευσης από τους σκληρούς και άπληστους ολιγαρχικούς. Ίσως βέβαια οι δούλοι να πίστευαν οτι η έκβαση της εμφύλιας διαμάχης θα ήταν ευνοϊκή για τους δημοκρατικούς.
 Η μάχη ολιγαρχικών-δημοκρατικών.
  1. Η στάση των κερκυραίων τερματίζεται με τη νίκη των δημοκρατικών. Η νίκη των δημοκρατικών οφείλεται στους εξής λόγους:
  • Οι δημοκρατικοί είχαν καλύτερες θέσεις (ακρόπολη, υψηλά και οχυρά μέρη).
  • Οι δημοκρατικοί υπερείχαν αριθμητικά, αφού είχαν δεχτεί και την ενίσχυση των δούλων.
  • Την ώρα της τελικής σύγκρουσης, οι δημοκρατικοί είχαν και τη βοήθεια των γυναικών τους:δίνεται έμφαση στη συμμετοχή των γυναικών στις συγκρούσεις και στον ρόλο που έπαιξαν στην έκβαση της μάχης. Η γυναίκα, την εποχή του Θουκυδίδη ζει στο περιθώριο χωρίς δικαιώματα και  εξόδους. Είναι λογικό λοιπόν να σχολιάζεται από τον Θουκυδίδη αυτή η πρωτοφανής και δυναμική παρέμβαση των γυναικών, που είναι αντίθετη προς τη φύση τους.
    2. Οι ολιγαρχικοί μετά την ήττα τους βρίσκονται σε κατάσταση απελπισίας: καίνε τα σπίτια που βρίσκονται περιμετρικά της αγοράς για να καθυστερήσουν την έφοδο των αντιπάλων τους και να προλάβουν ν'ανασυνταχθούν. Η πράξη του εμπρησμού αποτελεί μια πράξη απελπισίας η οποία απείλησε την πόλη με ολοκληρωτική καταστροφή. Οι ολιγαρχικοί βρίσκονται σε τραγική κατάσταση:Το γεγονός οτι το κορινθιακό πλοίο αποχωρεί και οτι τους εγκαταλείπουν όλοι οι υποστηρικτές τους, τους φέρνει σε απόγνωση και σκέφτονται την τιμωρία για όσα είχαν διαπράξει.