Το να ξεστομίζεις μια λέξη είναι σαν να χτυπάς μια νότα στο πληκτρολόγιο της φαντασίας.
Για όσα δεν μπορείς να μιλήσεις πρέπει να σωπαίνεις.

Ludwig Wittgenstein

Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2015

Σύνδεση προτάσεων

 Σύνδεση προτάσεων

Οι προτάσεις ως προς τη σχέση τους με άλλες προτάσεις διακρίνονται σε κύριεςανεξάρτητες) και δευτερεύουσες εξαρτημένες). Όταν στον λόγο χρησιμοποιούνται περισσότερες από μία προτάσεις, αυτές μπορούν:


α) Είτε να μη συνδέονται μεταξύ τους με συνδέσμους (ασύνδετο σχήμα), π.χ. Οι απόφοιτοι του σχολείου μας ήρθαν προχθές στο σχολείο, επισκέφθηκαν τους χώρους του, μίλησαν με τους καθηγητές τους, συγκινήθηκαν.
β) Είτε να συνδέονται με συνδέσμους, π.χ. Οι καθηγητές της Β΄ τάξης έχουν πολλές απαιτήσεις από τους μαθητές και βάζουν μικρούς βαθμούς. Έφυγε ξαφνικά, γιατί θύμωσε.
Σ' αυτήν την περίπτωση η σύνδεση είναι δύο ειδών: η παρατακτική, που γίνεται με παρατακτικούς συνδέσμους, και η υποτακτική, που γίνεται με υποτακτικούς συνδέσμους.

 Η παρατακτική σύνδεση γίνεται:




  1.  Με τους συμπλεκτικούς συνδέσμους και (κι), ούτε, μήτε
  2.  Με τους αντιθετικούς συνδέσμους αλλά, μα, παρά, όμως, ωστόσο, ενώ, μολονότι, αν και, μόνο (που)
  3.  Με τους διαχωριστικούς συνδέσμους ή, είτε
  4.  Με τους συμπερασματικούς συνδέσμους λοιπόν, ώστε, άρα, επομένως
 Η υποτακτική σύνδεση των προτάσεων γίνεται με τους υποτακτικούς συνδέσμους (ειδικοί, χρονικοί, αιτιολογικοί, υποθετικοί, τελικοί, αποτελεσματικοί, ενδοιαστικοί ή διστακτικοί, εναντιωματικοί/παραχωρητικοί, συγκριτικός, βουλητικός), με αναφορικές και ερωτηματικές αντωνυμίες, καθώς και αναφορικά και ερωτηματικά επιρρήματα.



Πηγή εικόνωνhttp://sainia.gr/2012-09-10-14-03-25/2012-02-20-18-01-06/2012-02-20-17-45-13/grammatiki/565-syndesi-protaseon

 Υποτακτικοί σύνδεσμοι :
α) Ειδικοί: ότι, πως, που.
β) Χρονικοί: όταν, σαν, ενώ, καθώς, κάθε που, αφού, αφότου, πριν (να), μόλις, προτού, προτού, ώσπου, ωσότου, όσο που, εφόσον, άμα, εκεί που (= μόλις), ευθύς ως.
γ) Αιτιολογικοί: επειδή, αφού, καθώς, διότι, μια και, μια που.
δ) Υποθετικοί: αν, εάν, (άμα, σαν).
ε) Τελικοί: να, για να.
στ) Αποτελεσματικοί: ώστε, ώστε να, έτσι που, που, (για να).
ζ) Διστακτικοί ή ενδοιαστικοί: μη(ν), μήπως.
η) Εναντιωματικοί / παραχωρητικοί: αν και, μολονότι, μόλο που, παρ’ όλο που, και που, και ας, και αν, και αν ακόμη, ακόμη και αν, έστω και αν, παρ’ ότι, ενώ, και που, και ας.


Πηγή:  http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A112/621/4007,17985/ 

Άσκηση
Στις παρακάτω περιόδους να χωρίσετε προτάσεις,  να βρείτε  το είδος της σύνταξης και να εντοπίσετε τους συνδέσμους:
  1. Είχε πάντα την  ίδια αγωνία, μήπως δεν προλάβει το αεροπλάνο.
  2.  Ο Πέτρος έκοψε θριαμβευτικά την κορδέλα, την τράβηξε μαζί του με το ένα χέρι, την έσυρε πίσω του.
  3.  Νιώθω πόσο πολύ θέλεις να πετύχεις στη σχολή της προτίμησης σου.
  4. Χάρηκα πολύ, επειδή έμαθα πως είσαι καλά.
  5. Στον χώρο της συνειδητοποιούσαν οι Έλληνες την πνευματική τους ενότητα πάνω από τις επιμέρους διαφορές που τους χώριζαν.
  6. Όσο διαρκούσε η ιερή εκεχειρία, οι Έλληνες παραμέριζαν τις διαμάχες τους και επιδίδονταν σε ειρηνικά έργα.
  7.  Ήθελε να ήταν συντονιστής της συζήτησης, για να του έδινε τον λόγο.
  8.  Είναι απλός στρατιώτης και κάνει ό,τι του πουν.
  9.  Τον υποχρέωσε όχι μόνο να διαβάζει τα κείμενα που έπαιρνε αλλά και να απαντά σε όλες τις επιστολές.
  10.  Αν θέλεις να είσαι υγιής, μην κάνεις καταχρήσεις.
  11.  Θα επιμένει καθημερινά στις απόψεις του, έως ότου πεισθούν όλοι.
  12.  Όποτε διαβάσει Φυσική, νιώθει συνεπαρμένος, αν και πρόκειται για ένα δύσκολο μάθημα.
  13. Εκείνη τη στιγμή ο γυμναστής πυροβόλησε στον αέρα, ο κόσμος αλάλαζε, οι αθλητές ξεχύθηκαν μπροστά.
  14.  Οι αθλητές δεν πληρώνονται, αγωνίζονται για το στεφάνι.
  15.  Όποιος δε θέλει να ζυμώσει δέκα μέρες κοσκινίζει.
  16.  Ο Ανδρέας έχει πάντα την ίδια απορία, αν η παιδαγωγική είναι επιστήμη ή όχι.
  17.  Οι μαθητές και οι μαθήτριες του Γυμνασίου είτε θα είναι στο σχολείο είτε θα διαβάζουν.
  18.  Προχθές στο σχολείο μας βγήκε μια φήμη, ότι θα μας επισκεφθεί ο υπουργός.
  19.  Του δόθηκαν τόσες λίγες ευκαιρίες, ώστε να μην μπορεί να κάνει τίποτα.
  20.  Όλα τα έκανε όπως μας υποσχέθηκε άρα είναι αξιόπιστος άνθρωπος.

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2015

Το πιο γλυκό ψωμί

Το πιο γλυκό ψωμί

Το παραμύθι  είναι κεφαλονίτικη παραλλαγή μιας παλαιάς λαϊκής αφήγησης. Ανήκει στον ευρύ τύπο των διηγηματικών ή κοσμικών παραμυθιών, τα οποία αναφέρονται στις περιπέτειες των ανθρώπων χωρίς να χρησιμοποιούν υπερφυσικά στοιχεία. Ειδικότερα, το συγκεκριμένο παραμύθι κατατάσσεται στην κατηγορία των διδακτικών παραμυθιών που, όπως παρατηρεί ο Δ. Λουκάτος, «έχουν πάντα μέσα τους μια διάθεση για διδασκαλία». 

Το παραμύθι
  1. ψυχαγώγησε το κοινό σε ώρες δουλειάς, ταξιδιού, οικογενειακής ζωής.
  2. διεύρυνε τη φαντασία και τις γνώσεις του κοινού αυτού.
  3.  καλλιέργησε την αφήγηση και έγινε πρόδρομος της λογοτεχνίας.
Χαρακτηριστικά παραμυθιών
  1. Αοριστία τόπου και χρόνου και ανωνυμία χαρακτήρων.
  2. Η χρήση μαγικών και υπεφυσικών στοιχείων.
  3.  Απλή και κατανοητή γλώσσα και λιτότητα εκφραστικών μέσων.
  4. Προφορικότητα της αφήγησης.
  5. Σύνδεση της υπόθεσης με τη ζωή και τις ασχολίες των κατοίκων.
  6. Παρατακτικός και μακροπερίοδος λόγος.
  7.  Χρήση του διαλόγου που προσφέρει ζωντάνια και αμεσότητα
  8. Το ηθικό δίδαγμα στο τέλος του παραμυθιού.
  9. Το καλό και χαρούμενο τέλος στις περισσότερες περιπτώσεις.

Θεματικά κέντρα του παραμυθιού
  1.  Η δυστυχία της απραξίας: ο βασιλιάς τα είχε όλα, δε χρειαζόταν να προσπαθήσει για τίποτα κι όμως αυτό το γεγονός τον έκανε δυστυχισμένο. Η δυστυχία στο παραμύθι εκφράζεται αλληγορικά ως ανορεξία.
  2. Η σοφία και η εσωτερική γαλήνη του βιοπαλαιστή. Ο εργάτης της γης αντλεί ικανοποίηση μέσα από τη δουλειά και την απλότητα.
  3. Το ψωμί ως προϊόν και ως αμοιβή του ανθρώπινου μόχθου.
 Ενότητες
  1. Κάποτε....λόγος: Το πρόβλημα του βασιλιά
  2. Οπού.......γιατρευτείς: Η εμφάνιση του γέροντα και οι συμβουλές του.
  3. Από την ίδια μέρα ο βασιλιάς....περίμενε: Η λανθασμένη εφαρμογή της συμβουλής και ο θυμός του βασιλιά.
  4. Άκουσε ........λείψει: Η δοκιμασία του βασιλιά και η γιατρειά του
 Το περιεχόμενο και η μορφή του λαϊκού παραμυθιού

Ο μύθος δομείται στα μοτίβα πρόβλημα-συμβουλή, δοκιμασία-ικανοποίηση.Το πρόβλημα είναι η ανορεξία του βασιλιά για τα πλούσια φαγητά του παλατιού.  Ο σοφός γέροντας συστήνει το "γλυκό ψωμί", το βασικό διατροφικό είδος των απλών ανθρώπων. Το ψωμί όμως το κεδίζει κανείς  με τη δουλειά του και τον μόχθο από την καλλιέργεια της γης.Η δοκιμασία του βασιλιά στις τρεις ημέρες σκληρής δουλειάς θα του χαρίσει την πολυπόθητη όρεξη και θα δώσει χαρά και νόημα στη ζωή του.


 Αφηγηματικοί τρόποι: αφήγηση, περιγραφή, διάλογος
Αφηγητής: παντογνώστης, αφήγηση σε γ πρόσωπο




Βασιλιάς
 Είναι  οκνηρός, παράξενος και γκρινιάρης. Διαθέτει εξουσία αλλά όχι και σοφία.Δεν εργάζεται και αισθάνεται πλήξη, είναι όλη την ημέρα ξαπλωμένος και τίποτα δεν μπορεί να τον ικανοποιήσει. Αυταρχικός και απειλητικός στην αρχή, χωρίς να έχει κακές προθέσεις, στη συνέχεια υπακούει στις συμβουλές του σοφού γέροντα, ηρεμεί, συνειδητοποιεί την αξία της εργασίας και βρίσκει το νόημα της ζωής που έψαχνε.

Γέροντας
Δεν έχει την εξουσία και τη δύναμη του βασιλιά αλλά διαθέτει πείρα και σοφία και μπορεί να συμβουλεύει τους άλλους. Γνωρίζει πολύ καλά την αξία της εργασίας και της δημιουργικότητας και ξέρει ποιο είναι το πραγματικό νόημα της ζωής. Με αγαθή προαίρεση γίνεται ο σύμβουλος του βασιλιά και τον οδηγεί στη λύση του προβλήματος του και στην ευτυχία.




Πέμπτη, 24 Σεπτεμβρίου 2015

Η Ελλάδα στον κόσμο-Ενότητα 1

Πολυμεσική παρουσίαση  με τη βοήθεια της  υπηρεσίας  του πανελλήνιου σχολικού δικτύου  http://mmpres.sch.gr/  ως αφόρμηση για την ενότητα 1 της νεοελληνικής γλώσσας της Γ Γυμνασίου.